en horror
[20251101-20:finale_humor_en-horror]
De bijziendheid en het instabiele zelfbeeld van de finalist; de onzekerheidsindustrie die hem beknelt; zijn onvermogen zich te oriënteren en zijn positie te bepalen terwijl hij als soort afglijdt langs de schaal van ontkenning richting onbehagen en een rouwend verzet dat zinloos is, want gericht tegen de verkeerde doelen – de mist van dat alles kan alleen worden weggeblazen door een goddelijke schaterlach die de mens weer vanaf de maan kan zien. De beknellende halsdoek van het menselijke nietige en absurde kan alleen worden losgetrokken door humor of griezelen bij horror, en bij voorkeur een mengvorm van beide. Terzelfdertijd is het optreden van clowns op posten die juist ernstige toewijding verlangen een apert signaal van de crisis die aanleiding geeft tot die nood. Clowns zijn immers lepe, dubbelzinnige wezens, afstammelingen van de gemaskerde karikaturen die het Italiaanse Commedia dell’arte bevolken. Terwijl ze zichzelf achter hun maskers verschuilen, onthullen ze juist (in woordgebruik of slapstick) hetgeen zich in het groot verhult: de beschaving en maatschappij die zichzelf viert als succes blijkt bizar disfunctioneel te zijn, en zelfs een bron van horror.
Homo finalis is geen lachebekje. Zijn dubbelzinnige cultuurpessimisme doordesemt zijn hele wereld, besmet alles. Toch is het niet het strenge, superieure nihilisme van een Cioran, die juist de horror ernst neemt, maar een slappig soort onvrede die niet eens onder ogen wordt gezien. Achter het krampachtige optimisme en de verplichte genotzucht die finalis tentoon spreidt (‘Enjoy!’- is het motto van Coca Cola) en soms panische vlucht naar voren (‘Positief blijven!’) schuilt nervositeit en een slecht geweten tegenover een leven dat door geleende verlangens beheerst en gestuurd wordt.
Want zijn niet alle invalshoeken waarvan finalis zich zo gretig bedient belachelijk, of geketend door belangen? Leven is dodelijk. Van eten ga je dood. Leven kun je leren, er is een hele industrie die je daarbij helpt. De finale zelfhulp-en zingevingsindustrie wordt bovendien feilloos aangevuld door de onzekerheidsindustrie. Horror mengt zich daar met kwezelarij, sociale verstikking, een gebrekkige mentale hygiëne en Orwelliaanse newspeak. Gevoelens van onzekerheid zijn verachtelijk, want je kunt vanalles bestellen dat maakt dat je je minder onzeker voelt, al is het maar voor nu, voor even.
Alles draait om geld, maar geld doet er niet toe.
Je hoeft nergens bang voor te zijn, want de wereld bestaat uit angst.
Sterven doe je elke dag een beetje.
Prettige herinneringen koop je.
Redding is een betaalbare luxe met beperkte houdbaarheidsdatum.
Als het maar goed voelt, de rest is onzin.
Kennis is voor de dommen.
Het gaat niet om wat je doet, maar over de intentie waarmee.
De suggestie van deugdzaamheid, conformisme en consensus zijn belangrijker dan het veranderen van een bestaande negatieve situatie.
Schijnbare zelfvernedering is in werkelijkheid zelfverheffing. Slechte voorouders te hebben gehad is een privilege.
Enzovoorts.
Waaruit volgt het actief-nihilistische evangelie van George Carlin: beschaving om zeep helpen, dat is pas echt beschaving.
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage. Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau
Leon Dessau 