Een wereld die zichzelf ziet verdwijnen
[HF20251107het_finale_delier]
Finalis denkt een partymens te zijn, omdat hij de treurigheid wil vergeten, verdringen. De film Koyaanisqatsi, voorzien van het loodzware pathos van componist Philip Glass, werd op 14 juli 2009 in zijn geheel op YouTube geplaatst en in tien jaar tijd nog geen miljoen keer bekeken. De in 2017 geplaatste house-mix-variant bereikte in een veel kortere tijd een drie keer zo groot publiek. Maar de treurigheid vergeten is iets anders dan haar te overwinnen door haar tegemoet te treden. Dat laatste kan finalis alleen reactief. Dan ontpopt de eindmens zich als prepper (van to prepare – zich voorbereiden), dat wil zeggen als iemand die zich voorbereidt op het einde van de wereld, bijvoorbeeld door een atoombunker onder zijn huis te bouwen en die vol te stouwen met spullen die hij nooit zal gebruiken. Of door naar Mars te willen. De partymens is de keerzijde van de prepper, en andersom. Tijdens een protest van Nederlandse boeren tegen een regeringsbeleid dat de ecologisch rampzalige uitstoot van stikstof door de agro-industrie probeerde te reduceren, meldde een protestbord: ‘Als we gaan, dan gaan we met z’n allen! Naar de kloten!’ De prepper en de partymens vinden moeiteloos elkaars gezelschap: ze overwinnen hun eenzame machteloosheid door het willen dansen op de vulkaan. Maar hun verbondenheid is slechts tijdelijk en zeker geen lotsverbondenheid of waardengemeenschap of gedeeld levensgevoel. Hun band heeft geen duurzame betrekking op de wereld die hen omringt, maar is een verblindende verbintenis in gezamenlijk ervaren afkeer. De mysteriecultus die daaruit opstijgt, ligt dicht bij de cultische energieën die vrijkwamen in de Chinese Bokseropstand, de Ghost Dance en de eindtijdgelovigen van Jan Beukelszoon van Leiden – beide eersten eind 19de eeuw, de laatste begin 16de. Ze gingen destijds uit van het delier dat ontstond uit werelden die zichzelf zagen verdwijnen.
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau
Leon Dessau 