elk monument wil iets doen vergeten
[HF2025:elk-monument-liegt-en-wil-iets-doen-vergeten(1)]
Finalis biedt graag zuurstof aan pogingen om de geschiedenis te verdonkeremanen en tegelijkertijd een dood verleden in fictieve vorm te doen herleven, besser wiederlich als nie wieder. Als die nostalgische daadkracht huilerige sentimenten bespeelt, zijn het bij voorkeur sentimenten die het nihilisme voeden. Het is niet de bedoeling dat het verleden werkelijk terugkeert; het moet gespeeld terugkeren, machteloos en verwarrend, juist als teken van ontheemdheid. Desnoods als rommelzolder met wat oude kostuums en andere zaken die kunnen dienen voor een ongevaarlijk re-enactment. En dat bij voorkeur als ornament of monument – zaken die hun bestaansrecht ontlenen aan verhullen, verfraaien en liegen.
Er is geen monument dat niet een leugen vertelt, en de leugens die monumenten liegen zijn vaak interessanter dan waar zij zogenaamd voor staan. Hun oudste leugen is uiteraard dat ze de herinnering aan iets bewaren, terwijl ze tegelijk en vaker nog iets willen doen vergeten. Een nobele vraag zou zijn: wat verhult dit monument? Bij monumenten gaat het om het verhullen van wat niet herinnerd wil worden. Zo kan in gedachte worden genomen dat de finale standbeeldgekte van rond 1900 ontstond in een tijd van de opkomst van fotografie, film en globalisering – alleen al die dimensie is onthullend. Anderzijds is de latere mode van het wegnemen of vervangen van monumenten evenzeer een aanslag op de werkelijke geschiedenis.
De historische herinnering gaat meestal uit van een poging om het verleden te herschrijven; het monument is daar de gematerialiseerde uiting van.
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage. Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau
Leon Dessau 