de finale hoogmoed: er is geen val
[HF20260112-29:finalis_als_untermensch]
Boven: Homo nobilis, anno 2125. AI-generated image, 2025 (detail)
Op maandag 5 januari 2026 verklaarde Stephen Miller, deputy chief of staff en getrouw dienaar van de Amerikaanse president Donald Trump, het volgende:
‘We live in a world in which you can talk all you want about international niceties and everything else, but we live in a world, in the real world … that is governed by strength, that is governed by force, that is governed by power.’ Om daar aan toe te voegen: ‘These are the iron laws of the world.’
Miller deed de opmerking tegen de achtergrond van vragen die rezen over Trump’s wens om Groenland (maar ook Canada) te annexeren, ondanks het feit dat de Groenlanders die gedachte verwierpen. De wens was onderdeel van de toenemende Amerikaanse verwerping van de gegroeide internationale orde, sinds 2002.. Het ging hierbij niet eenvoudig om ideologische rethoriek: de Verenigde Staten hadden zich op het moment al teruggetrokken uit tientallen VN-organisaties, mede omdat financiering daarvan, volgens het Witte Huis, ‘een verspilling van door burgers betaalde belasting‘ zou zijn.
Miller’s sociaal-darwinistische evangelie ziet de mens een griffioen, het fabeldier dat een kruising is tussen adelaar en leeuw, en miskend alleen al daardoor de nihilistische aard ervan. Want uiteraard weet ook Miller heel goed dat sapiens in werkelijkheid een uiterst kwetsbare aap is, die het moet hebben van zorgzaamheid, die beheerst wordt door samenwerking, die beheerst wordt door intelligentie. Van dat laatste is in Miller’s opmerking weinig terug te vinden.
Sterkte, kracht en macht kunnen immers tegen zichzelf in werken en onderuit worden gehaald, want als dommekrachten kunnen ze ook instrumenteel ten prooi vallen aan domheid, dwaasheid en zorgeloosheid.
Dat zijn de gouden wetten van de wereld. De ijzeren roesten en leggen het af tegen de tijd.
Pijnlijker is, dat wie de ijzeren wetten verkondigd, kennelijk gewend is geraakt aan winnen, en dat als een onwankelbaar privilege is gaan beschouwen.. Die hoogmoed leidt tot gokken, wat hij dan gemeen heeft met loosers die niets te verleizen hebben, terwijl een strateeg ervan doordrongen is dat verliezen tot de mogelijkheden behoort. Het zal duidelijk zijn wie de langste adem heeft.
Toch is juist het probleem van de gokker, zoals Dostojewski bewees, dat hij zijn kleine taktische schijnbewegingen, zelfs dan als ze falen, ziet als onderdeel van een kosmische strategie die hem bijzondere voorrechten toekent. Dat magische denken verblindt de gokker en maakt dat hij zelfs zijn winsten op de speeltafel gooit. Ziedaar de finale hoogmoed: hij erkent en ziet de val niet.
Finalis meent niet te kunnen vallen.
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau
Leon Dessau 