en het Europese nihilisme.


[20240224:het-einde-is-nabij]

Het einde van de wereld is nabij, dus is het weer tijd om een vakantie te boeken. Want ook voor finalis is er gewoon een plek in het hiernamaals of de consumentenhemel, en bovendien bestaat er nog zoiets als het wettelijk erkende recht op vakantiedagen. Er is, kortom, sprake van een gespeelde angst. Het einde is immers nog lang niet in zicht. De prijs voor deze houding is niettemin hoog: niet alleen gelooft finalis niet (of niet langer) in het leven zelf, hij gelooft ook niet in de mogelijkheid van een werkelijk andere wereld, een toekomst. Wie op vakantie gaat, komt immers altijd weer terug. Alleen al daarom is een vakantie anders dan een reis. het is gespeeld avontuur tijdens een gespeelde reis – extreem aantrekkelijk theater, maar vals spel. De waarachtig avontuurlijke reis is steeds een wanhopige reis geweest; deWanderlust van [] ging uit van het gegeven, dat hij niet terug zou keren, maar dat kon hem domweg niet schelen.

Zo, en op talloze andere manieren, wordt de verbeeldingskracht die Homo Finalis nodig heeft om de andere oever te zien, gegijzeld door de producten van de verbeeldingskracht waarmee de mens zich eeuwenlang op deze oever staande hield.
Eén van die denkbeelden is de gedachte, dat de toekomst gelijk staat aan de wereldondergang, of aan de bevrijding van het bestaande. En nog liever: beide zaken tegelijkertijd. Die menging van twee destructieve gedachten vormen het hoofdbestanddeel van het Europese nihilisme, dat zelf weer het product is van de westerse metafysica, dat ons zegt dat de werkelijke wereld gezocht moet worden achter de wereld die wij waarnemen – alsof de mogelijkheden tot waarneming het waarnemen van de werkelijkheid in de weg staan.
Niet het einde is nabij: er nadert een ander begin. Die verwachting is vreemd genoeg niet de verwachting die finalis koestert. Juist daarom onderwerpt finalis de mogelijkheid van een ander begin aan zijn beproevingen, zoals hij zichzelf onderwerpt aan beproevingen die in het verlengde daarvan liggen. Niet toevallig ontdekte homo finalis gedurende zijn levensspanne de stijlfiguren sadisme en sado-masochisme. Genot aan de kwelling is de finale ervaring van het eigen bestaan.

The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau

Posted in