
HF20251008:de_finale_hang_naar_het_onwerkelijke]
Finalis heeft geen vaste ideologie, maar kon zich wel steeds gedragen als kerkganger, sektariër. Wat buiten het finale geloof valt heeft geen bestaansrecht, wat erbinnen valt is onwerkelijk. In de finaliskerk heerst het verplicht leukige van het lichtvoetige amusement, een hysterisch optimistisme, de anachronistische kitsch naast een consensusdwang die evenzeer verstikt en die evenzeer krampachtig is – alles, als het maar afleid van de feitelijke werkelijkheid. In de finale wereld worden gespreksonderwerpen niet behandeld, maar onklaar gemaakt. Hete hangijzers worden ontweken. Existentiële kwesties verdwijnen achter het stof van luidruchtige afleidingsmanoeuvres en alles wat groot is wordt er eerst klein gemaakt, verpulverd tussen nietszeggende mantra’s. Conflicten, problemen en verschillen van inzicht hebben er evenmin plek als een niet-gespeeld gevoel voor het tragische. Context en kennis zijn immers niet relevant voor finalis. Hysterische vergroting van het kleine, drama en entertainment zijn er allesbepalend. Humor heeft het dus moeilijk in de finale tempel, waar levensvreugde alleen voorverpakt verkrijgbaar is. Liefdevolle aandacht is er toegevoegde luxe, een decoratief effect dat het onverteerbare glans moet verlenen. Dat alles desoriënteert mensen, tast hun innerlijk kompas aan. Maar finalis heeft dan ook geen innerlijk kompas nodig: hij gaat nergens heen en zijn wereld gaat nergens over. Zijn opgewekte nihilisme kan hij slechts mondjesmaat tot zich nemen: het is een te krachtig medicijn tegen de existentiële pijn waaraan hij wil ontsnappen. De finale receptuur lengt het aan, zwakt het af, verdunt het homeopatisch. Als het er op aankomt schuilt de eindmens liever in zijn vertrouwde finaliskerk, juist om de scherpte van de waarneming weg te nemen. Om te worden gezalfd, te verdwijnen in wierrookwolken, of om zichzelf van rituele wassingen te voorzien en te worden verkwikt door aperte leugens, maximale onfeitelijkheden. Onwerkelijkheid is de finale trooster
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau