[de_finale_afkeer_van_negativiteit]
Wie de eigen onmacht en de visies van anderen ontloopt, ontwikkelt zich niet langer. Die verstarring dreigt steeds voor finalis. Hij wil leven, maar accepteert niet dat de dood bij het leven hoort. Finalis kan het echte, onvolmaakte leven niet aan. Hij wil triomf, maar aanvaardt niet dat die onmogelijk is zonder de durf tot mislukken. Pijn, verdriet, somberte en worsteling drijven hem naar de warme kachel, waar hij zegt dat de regenachtige koude nacht niet bestaat. Negativiteit beantwoordt finalis met toxic positivity, het geleende geluk in de consumentenhemel en een vals gevoel van leegte omdat de wereld hem in zijn hooggespannen verwachtingen teleurstelt. Voor finalis is het leven een euthanasievakantie, en ‘geluk’ de mate waarin die vakantie geslaagd kan worden genoemd. Op een manier die finalis ontgaat, onderstreept zijn belijdenis van het streven naar geluk dat hij mislukt als onderdeel van het grote geheel, waar hij overigens volstrekt niet nieuwsgierig naar is. De finale vakantieganger faalt tenslotte voortdurend als het erom gaat een positie in te nemen in het geheel waarvan hij deel uitmaakt: hij weet niet eens waar hij is. Hij voelt zich in eerste instantie toerist en passant in zijn wereld, niet werkelijk bewoner. Het kan hem in de grond van de zaak ook niet schelen. Als hij al een falen van zichzelf waarneemt, dan rekent hij dat niet zichzelf aan, maar ‘het geluk’. En als hij al een omgeving waarneemt, dan is het iets waarvan hij al denkt te weten wat het is. Finalis is zijn eigen planeet. In het finale ptolemaeïsche model draait de wereld eenvoudig om hemzelf. De vermeend controleerbare indicaties van het geluk (eigendommen, vermogen, sociale privileges) zijn er vooral om negativiteit af te wenden. Daarom ook dat finalis elke desinformatie die de negativiteit bestrijdt, verinnerlijkt als overtuiging. Zodra die verinnerlijking gedaan is, stelt finalis zich op als gelovige: niets kan hem nog overreden om zijn ingenomen positie te verlaten. Daarbuiten heerst immers de negativiteit, en die laat zich ontkennen, meent finalis. Een hoogte- èn dieptepunt in deze finale houding van finale ontkenning was de verklaring die de Amerikaanse president Trump in september 2025 uitsprak ten overstaan van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die op dat moment haar tachtigste verjaardag vierde. De door de mens veroorzaakte klimatologische ontwrichting, Climate change, door het IPCC gerapporteerd, aldus Trump, zou ‘de grootste oplichterij ooit’ zijn. Al het Amerikaanse beleid dat erop gericht was de gevolgen van de ontwrichting te bestrijden, werd eenvoudig ongedaan gemaakt. Wat de finale mens niet uitkomt, bestaat niet.
The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau
Leon Dessau 