hij die meent geen schaduw te hebben

[HF20260227:finalis-een-gevaar-voor-zichzelf]

Finalis lijkt te leiden aan cognitieve dissonantie of hypocrisie of stupiditeit, maar meestal hebben we dan te maken met occulte motieven, dat wil zeggen beweegredenen die verborgen blijven voor degene die erdoor bewogen wordt. Ze hebben bezit genomen van de eigenaar, maar de eigenaar is zich niet bewust van zijn eigenaarschap. Ze ontglippen de verstandige eigenaar (die er evenzogoed door bezeten wordt) doordat die eigenaar ze met behulp van verstandelijke redeneringen wegspeelt, verhult, aan de eigen waarneming onttrekt en vervormt: hij laat de culturele grondhoudingen, schema’s en aannames die hem als de schaduw van zijn eigen geschiedenis en tradities in bezit hebben genomen los op het onbekende, en meent dat hij daardoor een cognitieve ontmanteling op de dingen loslaat, terwijl ze hem juist door die greep vreemd blijven, en in de greep houden van zijn historische schaduw. Ziedaar de ergste fout van homo finalis: hij meent zichzelf te hebben bevrijdt van de schaduw van zijn geschiedenis en verleden. Finalis meent de opnieuw geborene, een onbevlekt ontvangene te zijn: het is zijn laatste wanhoopszet tegen een geschiedenis die hem (meent hij) veroordeeld heeft.
In werkelijkheid kent en onderkent finalis zijn eigen schaduw niet; daarmee wordt hij de schaduw die hij niet kent en erkent.
Dat maakt hem gevaarlijk, niet in de laatste plaats voor zichzelf.
Zou hij zichzelf kennen, dan zou hij soeverein kunnen handelen en zelfs zichzelf kunnen verachten.

The text above is part of a preview of a book (in progress) by Leon Dessau, titled Homo Finalis.
More info on the mainpage.
Unless indicated, all imagery on this site is AI generated, prompted in 2025 by Leon Dessau
Images: creative commons / copyright on text by Leon Dessau

Posted in